Göz Kapağı Sarkması mı, Göz Kapağı Düşüklüğü (Ptozis) mü?
Göz kapağı sarkması (dermatokalazis), kapağın üzerindeki fazla derinin kirpiklere doğru dökülmesidir; göz kapağı düşüklüğü (ptozis) ise kapağı kaldıran kasın zayıflaması nedeniyle kapak kenarının kendisinin aşağıda durmasıdır. Dışarıdan benzer görünseler de tedavileri farklıdır. Yanlış tanıyla yalnızca deri alınırsa ptozisli bir hastada yorgun ifade düzelmez.
Temel farklar bir bakışta
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
İki durum aynı kişide birlikte de bulunabilir. Bu hastalarda iki işlem tek seansta planlanır.
Evde fark etmek için 3 ipucu
Aşağıdaki gözlemler tanı koydurmaz ama muayenede hekime aktarmak için faydalıdır:
- Aynaya düz bakın ve kapak kenarını izleyin. Normalde üst kapak kenarı, gözün renkli kısmının (iris) üst kenarını 1-2 mm örter. Göz bebeğine yaklaşıyorsa ptozis olasılığı artar.
- Fazla deriyi parmakla hafifçe kaldırın. Deri kalkınca kapak kenarı normal yerindeyse sorun ağırlıkla deri fazlalığıdır.
- Alnınıza dikkat edin. Gün boyu farkında olmadan kaşlarınızı kaldırıyor, akşamları alın ve baş ağrısı yaşıyorsanız kapağı açmak için alın kaslarını kullanıyor olabilirsiniz.
Muayenede hangi ölçümler yapılır?
- MRD-1 (kapak kenarı ile göz bebeği yansıması arası mesafe): Normali yaklaşık 4 mm'dir. Değerin azalması ptozisin derecesini gösterir.
- Levator kas fonksiyonu: Kaş sabitlenerek aşağıdan yukarı bakışta kapağın hareket miktarı ölçülür. Hangi cerrahi tekniğin seçileceğini belirler.
- Görme alanı testi: Sarkma veya düşüklüğün görmeyi ne kadar kısıtladığını objektif olarak gösterir.
- Nörolojik değerlendirme: Ani başlayan, gün içinde artan veya çift görmeyle birlikte olan düşüklüklerde kas ve sinir hastalıkları araştırılır.
Ptozisin nedenleri
- Yaşa bağlı (aponevrotik): Levator kasının tendonunun gevşemesi; en sık tip.
- Uzun süreli kontakt lens kullanımı: Özellikle sert lenslerde tendonun zayıflamasına katkıda bulunabilir.
- Doğuştan: Kasın gelişim bozukluğu. Çocuklarda göz tembelliğine yol açabileceği için erken değerlendirme önemlidir.
- Nörolojik veya kas kaynaklı: Miyastenia gravis, 3. kraniyal sinir felci, Horner sendromu.
- Botoks sonrası: Geçici düşüklük. Ayrıntılar için "Botoks Sonrası Göz Kapağı Düşmesi" yazımıza bakın.
Ani göz kapağı düşüklüğü acil midir?
Evet, bazı durumlarda acildir. Aniden başlayan düşüklükle birlikte çift görme, göz bebeğinde büyüme, şiddetli baş ağrısı veya konuşma bozukluğu varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun. Bu belirtiler sinir sistemi kaynaklı ciddi bir sorunun işareti olabilir.
Tedavi nasıl seçilir?
- Yalnızca deri fazlalığı: Üst blefaroplasti. Fazla deri, gerekirse kas ve yağ alınır; kesi kapak kıvrımına gizlenir.
- Hafif ptozis, iyi kas fonksiyonu: İç yüzden Müller kası cerrahisi; dışarıdan iz kalmaz.
- Orta ptozis: Levator tendonunun onarımı veya kısaltılması.
- Ağır ptozis, zayıf kas fonksiyonu: Kapağın alın kasına askılanması (frontalis askı).
Tedavinin başarısı, doğru tanıya bağlıdır. Bu nedenle göz kapağı şikâyeti olan herkesin, göz kapağı anatomisini ve göz sağlığını birlikte değerlendirebilen bir göz hastalıkları uzmanına muayene olması önerilir.
Sıkça sorulan sorular
Göz kapağı düşüklüğü kendiliğinden düzelir mi?
Yaşa bağlı ve doğuştan ptozis kendiliğinden düzelmez. Botoks sonrası düşüklük ise genellikle birkaç hafta içinde geçer.
Ptozis ameliyatı ile blefaroplasti aynı anda yapılabilir mi?
Evet. İki sorun birlikte varsa aynı seansta düzeltilir.
Göz kapağı düşüklüğü görmeyi etkiler mi?
Kapak göz bebeğini örtmeye başladığında üst görme alanı daralır. Okuma, merdiven inme ve araç kullanma zorlaşabilir.
Bu yazı Op. Dr. Eyüp Özcan tarafından tıbbi olarak incelenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için muayene gereklidir.
Randevu ve bilgi: +90 553 399 94 52 (Telefon / WhatsApp) · Mücahitler Mh. Sani Konukoğlu Blv. No: 86 Şehitkamil/Gaziantep
